Szwecja czyli złoto dla pracowitych

Szwedzkie prawo przewiduje bardzo szeroką gamę różnego rodzaju zasiłków dla osób, które tu pracowały i postanowiły w tym czasie osiedlić się w kraju Trzech Koron. Niemniej dla korzystania ze świadczeń takich jak zasiłek dla bezrobotnych w Szwecji konieczne jest prowadzenie przynajmniej przez jakiś okres aktywności zawodowej oraz czynne poszukiwanie pracy w Szwecji. Samo udanie się na bezrobocie nic nam nie da.

Przede wszystkim by kwalifikować się do różnego rodzaju świadczeń trzeba spełniać „warunek pracy”. Jest to zasada mówiąca, że pełnoprawnym bezrobotnym jest osoba, która przepracowanie co najmniej 80 godzin w miesiącu kalendarzowym przez 6 miesięcy lub przepracowanie łącznie 480 godzin w ciągu 6 miesięcy ale nie mniej niż co najmniej 50 godzin w każdym z tych miesięcy. Warunek ten musiał zostać spełniony w ciągu 12 miesięcy poprzedzających ustanie ostatniego stosunku pracy. Pracownicy szwedzcy zwykle nie mają żadnego problemu z zakwalifikowaniem się do systemu pomocy społecznej (wymagania nie są w końcu wysokie) ale Polacy w Szwecji, którzy pracowali dorywczo a ich etat został przedwcześnie zlikwidowany z powodu kłopotów pracodawcy zwykle nie mogą liczyć na żadne świadczenia ze strony szwedzkiego rządu.

Gdzie znajdziemy pracę?

Poszukiwanie pracy w Szwecji nie różni się znacznie od tego z czym mamy do czynienia w przypadku wszystkich innych krajów europejskich, z tym, że Internet w Szwecji jest jeszcze ważniejszym źródłem ofert niż w innych krajach. Polacy w Szwecji właśnie tam powinni kierować swoje pierwsze kroki. Każdy serwis informacyjny o Szwecji powinien posiadać namiary na portal o Szwecji publikujący oferty zatrudnienia. Praca w Szwecji może być stosunkowo trudna do zdobycia w ten sposób gdyż naturalnie portale te są w języku szwedzkim. Sporo ogłoszeń jest mimo wszystko tłumaczona na angielski.

Pracownik w Szwecji może z dużymi nadziejami szukać także w lokalnych gazetach. Posiadają one zwykle specjalne działy, w których publikowane są jedynie oferty pracy.

Poszukiwanie pracy w Szwecji za pomocą urzędów pracy również potrafi przynieść znakomite efekty. To źródło informacji o miejscowym rynku pracy powinno być pierwszym wyborem jeśli już pracowaliśmy w kraju Trzech Koron. W takiej sytuacji wchodzimy bowiem w system przeznaczony dla osób, których dotknęło zwolnienie z pracy w Szwecji. Są oni na szczególnie uprzywilejowanej pozycji w Szwecji i odpowiedni dla potrzeb urząd w Szwecji będzie starał się szukać odpowiednich wolnych stanowisk.

Pieniądze w czasie zwolnienia chorobowego

Bezpieczeństwo w Szwecji z punktu widzenia pracownika obejmuje wszystkie podstawowe zakresy prawa pracowniczego, w tym sytuacje niezdolności do wykonywania obowiązków zawodowych ze względu na chorobę. Szwedzkie prawo wymaga od każdego zatrudnionego płacenia składki na ubezpieczenie chorobowe, dzięki któremu każdy pracownik w Szwecji ma prawo do zasiłku chorobowego jeśli tylko przedstawi zwolnienie lekarskie w Szwecji.

Państwo przejmuje wypłacanie świadczeń na rzecz pracowników dopiero od drugiego tygodnia choroby. Do tego czasu pracownicy szwedzcy uprawnieni do otrzymywania wynagrodzenia chorobowego od swoich pracodawców w wysokości równej 80% kwoty, która należałaby się im za normalny dzień pracy. Zasiłek chorobowy także wynosi 80% lecz nie ostatniej pensji ale średniego kwalifikowanego dochodu za ostatnie 12 miesięcy aktywności zawodowej.

W przypadku obu świadczeń szwedzkie prawo przewiduje jeden dzień zwłoki w rozpoczęciu wypłacania pieniędzy co chroni system przed nadużyciami. Pracodawcy są z kolei chronieni przed nieuczciwymi pracodawcami poprzez wymóg przepracowania odpowiedniej ilości dni przed uzyskaniem prawa do wynagrodzenia chorobowego z jego kieszeni.

Pomoc dla rodziny

Szwecja jest nietypowym krajem na tle pozostałych państw bogatego Zachodu – szwedzki rejestr ludności wskazuje, że przyrost naturalny jest tu na poziomie spokojnie zapewniającym prostą zastępowalność pokoleń. Dzietność kobiet w innych częściach Europy jest znacznie gorsza. Wielu fachowców wskazuje na rolę, jaką pełni szwedzkie prawo w tej kwestii. Każda rodzina, w tym Polacy w Szwecji, ma tu prawo do otrzymywania zasiłku rodzinnego przysługującego na każde dziecko. Dodatek rodzinny w Szwecji przysługuje niezależnie od tego czy w danej chwili ktoś pracuje czy nie lecz pracownik w Szwecji, który jest aktywny w danej chwili zawodowo będzie miał znacznie mniejsze kłopoty z jego uzyskaniem.

Pracownicy szwedzcy mogą liczyć na wsparcie na dzieci niezależnie od tego czy są one z nimi w kraju Trzech Koron. Obowiązuje jednak zasada pierwszeństwa wypłat. Najogólniej rzecz biorąc, jest to koordynacja wypłacania zasiłków na dzieci w różnych krajach Unii. Zawsze wypłaca go najpierw kraj, w którym dziecko przebywa jeśli jest w nim pracujący rodzić. Polacy zagranicą, którzy zostawili dzieci w Polsce z aktywnym zawodowo współmałżonkiem otrzymają najpierw wypłatę z Polski a potem wyrównanie ze Szwecji.

Prywatne ubezpieczenia: A-kasse

Przezorny zawsze ubezpieczony – tak mówi stare polskie przysłowie. Paradoksalnie to nie Polacy lecz Szwedzi wymyślili dodatkowe ubezpieczenia na wypadek utraty pracy.

Szwedzkie prawo przewiduje, że jeśli tylko otrzymamy zwolnienie z pracy w Szwecji to możemy ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Szwecji. Jest to całkiem przyzwoite świadczenie, które przysługuje każdej osobie spełniającej warunek przepracowania w ciągu poprzedzających zwolnienie 12 miesięcy odpowiedniej ilości godzin oraz traktujące poważnie poszukiwanie pracy w Szwecji.

A-kasse to zasiłek dla bezrobotnych wypłacany przez całkowicie niezależny od struktur państwa podmiot działający na zasadach zbliżonych do powszechnego towarzystwa ubezpieczeniowego, w którym ryzyko rozkładane jest na wszystkich członków organizacji. Nie kontroluje tego w sposób bezpośrednie żaden urząd w Szwecji. Dzięki organizacjom tego typu podnosi się znacznie bezpieczeństwo w Szwecji rozumiane jako zabezpieczenie finansowe dla siebie i rodziny. Nie powstaje też żadne obciążenie dla państwa gdyż narodowy budżet nie ma z tym nic wspólnego. Zastanawiać się można czy takie rozwiązanie przyjęłoby się w Polsce, przy naszej mentalności?

Zabezpieczenie na wypadek utraty pracy

Pracownicy szwedzcy, którzy wykazują szczerą chęć prowadzenia działalności zawodowej mogą liczyć na bardzo daleko idącą pomoc państwa kiedy dotknie ich zwolnienie z pracy w Szwecji. Pracownik w Szwecji, niezależnie od narodowości jeśli tylko jest obywatelem UE, może być pewny, że wspomoże go odpowiedni urząd w Szwecji. Pomoc polegać będzie w pierwszej kolejności na wsparciu finansowym. Niemal automatycznie może być wypłacany zasiłek dla bezrobotnych. Warunkiem jego otrzymania jest jedynie spełnienie warunku pracy (posiadania odpowiedniej ilości przepracowanych dni i godzin w ciągu poprzedzających zwolnienie 12 miesięcy) oraz aktywne korzystanie z pomocy urzędu pracy jeśli chodzi o poszukiwanie pracy w Szwecji. Szwedzkie prawo wymaga by zasiłek dla bezrobotnych otrzymywały jedynie osoby współpracujące z urzędem pracy i przyjmujące wszystkie odpowiednie dla posiadanych kwalifikacji i doświadczenia oferty pracy, które zostaną zaproponowane.

Zasiłek dla bezrobotnych w Szwecji wypłacany jest bezterminowo. W tym czasie mamy także pełne prawo do korzystania z wszelkich usług publicznych a także możemy starać się różnego innego rodzaju dodatkowe świadczenia takie jak dodatek rodzinny w Szwecji.

Wszechwładza związków zawodowych

Związki zawodowe w Szwecji pełnią w tym kraju zupełnie inną funkcję niż ich odpowiedniki działające nad Wisłą. W naszych warunkach jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że organizacje związkowe walczą w imieniu swoich pracowników o to by wyrwać od pracodawcy jak najwięcej, a jeśli jest nim podmiot publiczny to uzyskać jak najwięcej kosztem innych grup społecznych. Związki w Szwecji stoją na pozycji neutralnego regulatora. Nie do pomyślenia jest tam by tak jak nasza rodzima NSZZ Solidarność, organizować skrzydło będące de facto bojówką jednej z partii politycznych.

Pracownicy szwedzcy na związki w Szwecji mogą liczyć w sytuacji kiedy łamane są ich prawa, identyczne (z drobnymi wyjątkami dla szczególnych grup zawodowych) dla każdej osoby zatrudnionej u dowolnego pracodawcy na terenie Szwecji. Tytułowa wszechwładza nie polega bynajmniej na wymuszaniu na kimkolwiek pieniędzy czy przywilejów jak to ma miejsce u nas (przykładowo: 25 lat gwarancji zatrudnienia) lecz twardym egzekwowaniu prawa. Związki zawodowe w Szwecji praktycznie nigdy nie przegrywają założonym pracodawcom spraw a kary w procesach przed sądami pracy potrafią być bardzo dotkliwe – od grzywien po likwidację firmy.

Pierwsze kroki w Szwecji

Zaraz po przybyciu do Szwecji trzeba załatwić jedną formalność – zadbać o to by szwedzki rejestr ludności o nas wiedział. Formalność ta wymaga jedynie krótkiej wizyty w lokalnym komisariacie policji. Po tym możemy już zająć się własnym życiem. Na początek: poszukiwanie mieszkania w Szwecji.

Jak się okazuje, o mieszkanie wcale nie jest tu trudno. W przeciwieństwie do między innymi Polski, w całej Skandynawii nie ma zwyczaju nabywania za wszelką cenę własnego „M”. Nawet jeśli ktoś kupi już własne mieszkanie to woli pojechać chociażby na egzotyczną wycieczkę niż wstawiać nie wiadomo jakie kafelki do łazienki. Dzięki temu mamy w czym przebierać. Niestety nie jest tanio – ceny są odpowiednie dla jednego z najbogatszych krajów świata więc poszukiwanie pracy w Szwecji dobrze mieć za sobą już w chwili przyjazdu.

Utrzymanie się w Szwecji nie jest tanie i jeśli praca w Szwecji nie będzie na nas czekała kiedy przyjedziemy to wydatki przed pierwszą wypłatą będą naprawdę imponujące, w negatywnym tego słowa znaczeniu.

Dobrze jest też zapoznać się odrobinę z realiami tego kraju – prawem, kulturą, modą itp. Porządny internetowy portal informacyjny o Szwecji powinien dla tego celu być w zupełności wystarczający.

Pozwolenia na pobyt i pracę w Szwecji

Dzięki wstąpieniu naszego kraju do Unii Europejskiej Polacy w Szwecji zyskali praktycznie takie same prawa jak pracownicy szwedzcy. Jedną z podstawowych zasad działania wspólnoty europejskiej jest bowiem prawo swobodnego przepływu ludności, z czym wiąże się tez prawo do osiedlania się w dowolnym miejscu we wspólnocie oraz podejmowania tam normalnego życia na takich samych prawach jak ludność miejscowa.

Nowe zasady, według których traktowany jest polski pracownik w Szwecji pozwoliły na to by szwedzkie prawo mogło w mniejszym stopniu skupiać się na formalnościach. Niejeden urząd w Szwecji będzie i tak trzeba odwiedzić lecz wcale nasze wizyty nie będą dużo częstsze niż w przypadku rodowitych Szwedów. Zaraz po przybycie należy zgłosić się w miejscowym komisariacie policji. Wymaga tego szwedzki rejestr ludności – Szwedzi znajdują się w nim od urodzenia a my musimy się dopisać. Pozwolenie na pobyt w Szwecji nie jest potrzebne. Nie wymagana jest tez naturalnie wiza w momencie przyjazdu. Po 3 miesiącach należy jedynie zgłosić w odpowiednim dla miejsca przebywania urzędzie gminy chęć stałego pobytu. Pozwolenie na pracę w Szwecji wyrabiane jest w momencie podjęcia pracy lub otworzenia firmy. Procedura jego uzyskiwania polega praktycznie na zgłoszeniu tego faktu.

Przybycie do kraju Trzech Koron

Praca w Szwecji to perspektywa, którą bardzo często chcieliby urzeczywistnić Polacy zagranicą. Nie należy jednak w żadnym wypadku jechać do tego kraju „na wariata” licząc, że po przyjeździe wszystko jakoś się ułoży – poszukiwanie pracy w Szwecji będzie łatwe i szybkie a poszukiwanie mieszkania w Szwecji zakończy się tak szybko jak się zaczęło. Każdy portal informacyjny o Szwecji uświadomi nas, że nie będzie to takie łatwe.

Szwecja także została dotknięta przez kryzys finansowy, który przetacza się jeszcze obecnie przez kraje Zachodu. Spowodował on tu znacznie mniejsze spustoszenie niż choćby w sąsiednich Finlandii i Danii lecz niemal każdy pracownik w Szwecji go odczuł, pośrednio lub bezpośrednio. Zwolnienie z pracy w Szwecji raczej nie groziło osobom zatrudnionym na czas nieokreślony lecz liczba pojawiających się ofert pracy wyraźnie spadła. Szczególnie mocno zauważalne jest to w przypadku prac sezonowych, najpopularniejszych wśród imigrantów, a także w budownictwie i przemyśle. Osoba, którą interesuje praca zagranicą powinna konieczni najpierw postarać się o znalezienie czegoś a dopiero potem przyjazdem na miejsce. Inaczej może się potem okazać, że wyjazd za chlebem był jedynie wyjazdem turystycznym.